نور مناسب برای مطالعه؛ راهنمای نور نشیمن برای مطالعه، گفت‌وگو و تلویزیون

برای پیدا کردن نور مناسب برای مطالعه، از جای نشستن شروع کنید: نور باید روی صفحهٔ کتاب یا میز بیفتد، بدون اینکه خود چراغ در چشم باشد یا سایهٔ دست روی نوشته را بپوشاند. یک چراغ قابل تنظیم در کنار نور ملایم اتاق، معمولاً راه‌حلی انعطاف‌پذیرتر از روشن‌کردن یک چراغ سقفی پرنور است.

اما نشیمن فقط جای کتاب‌خواندن نیست. ممکن است در همان فضا با خانواده گفت‌وگو کنید یا شب فیلم ببینید. با چند منبع نور که جداگانه روشن و خاموش شوند، می‌توانید نور را برای هر موقعیت تغییر دهید.

نور مناسب برای مطالعه چه ویژگی‌هایی دارد؟

نور مطالعه باید صفحه را به‌اندازه‌ای روشن کند که نوشته را به‌راحتی ببینید. اگر برای خواندن مجبورید مدام به کتاب نزدیک شوید، جای چراغ را عوض کنید یا نور موضعی بیشتری به صفحه برسانید. در مقابل، اگر سطح کاغذ بازتاب آزاردهنده دارد، زاویهٔ چراغ را تغییر دهید.

برای مطالعهٔ کتاب چاپی با نوشتهٔ خوانا، مرکز بهداشت و ایمنی شغلی کانادا بازهٔ ۲۰۰ تا ۵۰۰ لوکس را برای کارهای دیداری با کنتراست مناسب ذکر می‌کند. این عدد در راهنمای محیط کار آمده و نسخهٔ یکسانی برای همهٔ خانه‌ها و چشم‌ها نیست؛ اندازهٔ نوشته، وضعیت بینایی و شرایط فضا بر نیاز شما اثر می‌گذارند.

لوکس مقدار نوری است که به سطح می‌رسد. اگر نورسنج دارید، آن را در جای صفحه و هم‌جهت با آن قرار دهید. عدد روی جعبهٔ لامپ به‌تنهایی نمی‌گوید روی کتاب شما چند لوکس نور می‌رسد؛ فاصله، جهت و شکل چراغ نیز مهم‌اند.

چراغ مطالعه را کجا بگذاریم؟

چراغ را طوری قرار دهید که نور از کنار روی صفحه بیفتد و خود لامپ مستقیم در میدان دید نباشد. هنگام نوشتن، قرارگرفتن چراغ در سمت مقابل دستِ نویسنده می‌تواند از سایه‌افتادن دست روی کاغذ کم کند. برای کتاب‌خواندن روی مبل هم یک چراغ کنار محل نشستن را طوری تنظیم کنید که نور به کتاب برسد، نه به چشم یا صورت فرد روبه‌رو. اگر برای گوشهٔ مطالعه صندلی متحرک در نظر دارید، راهنمای خرید صندلی راک به بررسی محل قرارگیری و فضای حرکت کمک می‌کند.

شید یا پوشش چراغ و قابلیت تنظیم جهت به کنترل خیرگی کمک می‌کنند. پیش از خرید آباژور، بررسی کنید نور آن به محل مطالعه می‌رسد؛ بعضی چراغ‌ها برای ایجاد روشنایی ملایم در فضا مناسب‌اند اما لزوماً نور کافی و قابل هدایت روی صفحه نمی‌دهند.

نور زرد بهتر است یا سفید؟

رنگ ظاهری نور با دمای رنگ و واحد کلوین بیان می‌شود. عدد پایین‌تر معمولاً به نور گرم‌تر و عدد بالاتر به نور سردتر اشاره دارد. برای نمونه، می‌توانید نور گرم نزدیک به ۲۷۰۰ تا ۳۰۰۰ کلوین را با نور خنثی‌تر در محیط خود مقایسه کنید؛ انتخاب نهایی به سلیقه و ترکیب روشنایی اتاق بستگی دارد. دمای رنگ به‌تنهایی میزان روشنایی روی کتاب را مشخص نمی‌کند.

در نام‌گذاری رایج بازار ایران، به نور گرم معمولاً «آفتابی» می‌گویند. مجلهٔ رشد نور آفتابی را نزدیک به ۳۰۰۰ کلوین معرفی می‌کند. از آنجا که نام‌های رایج ممکن است بین تولیدکنندگان تفاوت داشته باشند، آذرطیف پیشنهاد می‌کند هنگام انتخاب، عدد دمای رنگ را بررسی کنید.

در نشیمنی با نور گرم، چراغ مطالعه‌ای را امتحان کنید که هم صفحه را واضح روشن کند و هم رنگ نورش برای شما خوشایند باشد. سفیدتر بودن نور به‌تنهایی تضمین نمی‌کند که مطالعه راحت‌تر باشد؛ مقدار نور، جهت آن و نبود بازتاب را هم بررسی کنید.

برای خرید لامپ به وات نگاه کنیم یا لومن؟

وات توان مصرفی لامپ است، اما لومن مقدار نور خروجی آن را بیان می‌کند. هنگام مقایسهٔ لامپ‌ها، به لومن نیز نگاه کنید؛ دو لامپ با توان مصرفی متفاوت می‌توانند نور خروجی مشابهی داشته باشند. با این حال، برای تشخیص نور روی کتاب باید طراحی چراغ و فاصلهٔ آن تا صفحه را هم در نظر گرفت.

اگر می‌خواهید نور را کم و زیاد کنید، از سازگاری لامپ، چراغ و دیمر مطمئن شوید. یک چراغ قابل تنظیم کمک می‌کند نور مطالعه را بدون تغییر روشنایی کل اتاق تنظیم کنید.

نور مناسب برای گفت‌وگو در نشیمن

برای گفت‌وگو، به روشنایی‌ای فکر کنید که چهره‌ها را قابل دیدن نگه دارد و چراغ در چشم هیچ‌یک از افراد نباشد. نور پخش‌شده از آباژور یا دیوارکوب، در کنار روشنایی عمومی قابل تنظیم، می‌تواند به توزیع ملایم‌تر نور کمک کند.

اگر یک چراغ رومیزی میان دو صندلی قرار می‌دهید، از هر دو جای نشستن به آن نگاه کنید. ممکن است شید از یک سمت لامپ را بپوشاند اما از سمت دیگر، خود منبع نور دیده شود. جای چراغ و ارتفاع میز را پیش از تصمیم نهایی امتحان کنید.

هنگام تماشای تلویزیون، نور اتاق را چگونه تنظیم کنیم؟

هنگام تماشای تلویزیون، از نشیمن خود به صفحه نگاه کنید و بازتاب پنجره، لوستر و آباژور را بررسی کنید. اگر تصویر چراغ روی صفحه می‌افتد، محل چراغ، جهت تابش یا جای نشستن را تغییر دهید. نور ملایم و غیرمستقیم در اطراف اتاق می‌تواند فضای دید را متعادل‌تر کند؛ شدت دلخواه را با توجه به صفحه و راحتی خود تنظیم کنید.

راهنمای سازمان ایمنی و بهداشت شغلی آمریکا دربارهٔ نمایشگرهای رایانه نیز بر کنترل بازتاب چراغ و پنجره و پرهیز از تضاد شدید روشنایی تأکید دارد. همین اصول را می‌توان هنگام بررسی بازتاب روی تلویزیون به کار گرفت.

سه ترکیب عملی برای یک نشیمن

• گوشهٔ کتاب‌خوانی کنار مبل: نور عمومی ملایم اتاق را نگه دارید و چراغی با جهت قابل تنظیم کنار محل نشستن بگذارید. نور را روی صفحه تنظیم کنید و از جای فرد کنار خود، خیرگی چراغ را هم بررسی کنید.
• میز چندمنظوره کنار پنجره: روزها از نور طبیعی استفاده کنید و اگر سایه یا بازتاب مزاحم است، جای میز یا پرده را تغییر دهید. برای عصر، چراغی اضافه کنید که روی کتاب یا کاغذ تنظیم شود.
• نشیمن مشترک برای مطالعه و فیلم: چراغ مطالعه و نور عمومی را مستقل از هم انتخاب کنید. کسی که کتاب می‌خواند می‌تواند نور موضعی داشته باشد و هم‌زمان، بازتاب چراغ روی صفحهٔ تلویزیون کنترل شود.

پیش از انتخاب چراغ، این نکته‌ها را بررسی کنید

1. محل واقعی مطالعه و فاصلهٔ چراغ تا صفحه را مشخص کنید.
2. بررسی کنید امکان تغییر جهت نور و پوشاندن منبع آن وجود دارد یا خیر.
3. رنگ نور و روشنایی را در کنار چراغ‌های موجود خانه مقایسه کنید.
4. هنگام روشن‌بودن تلویزیون، بازتاب چراغ را از محل نشستن ببینید.
5. مشخصات لامپ و امکان استفاده از دیمر سازگار را از فروشنده بپرسید.

برای دیدن فرم‌های مختلف آباژور و چراغ، می‌توانید دستهٔ روشنایی خانه چوب و هنر را مرور کنید و پیش از انتخاب، کاربرد و نحوهٔ پخش نور هر مدل را بررسی کنید.